Aandacht = Leeftijd + 2. Ken je die formule? Het aantal minuten dat een kind zich kan concentreren is ongeveer zijn leeftijd in minuten plus twee. Een kind van 6 houdt ongeveer 8 minuten zijn koppie erbij.

In het klaslokaal vragen we nogal wat van kinderen. Concentratie, aandacht, plannen, een goed werkgeheugen en het vermogen om impulsen te negeren, om er maar een paar te noemen. Ik heb het over executieve functies. In ‘De intelligentie voorbijleg ik uit wat dat precies zijn. Welke invloed ze hebben in de klas bespreek ik hier. Want de bovenstaande formule vraagt wat van zowel de leerling als de leerkracht.

Oog voor executieve functies in het onderwijs

Om te kunnen leren, bouwen we op onze executieve functies. Een instructiemoment vraagt van een leerling bijvoorbeeld werkgeheugen en concentratie. Als ze beiden optimaal functioneren is dat mooi, maar als een leerkracht te lang doorpraat, wordt het voor een leerling knap lastig. Zeker als er buiten veel interessantere dingen gebeuren.

Nog moeilijker is het voor een leerling die wat minder werkgeheugen heeft. De instructies onthouden vraagt al veel van hem en als hij het niet begrijpt vervalt zijn leerkracht vaak in opnieuw en nog langer uitleggen. Dat het kind afhaakt leidt bij alle partijen tot frustratie. Voor leerkrachten is het geen overbodige luxe om te weten wat er in de hersens van hun leerlingen gebeurt. Want te weinig oog voor de werking van executieve functies leidt tot wrijving.

Te veel gepamperd

Executieve functies ontwikkelen zich naarmate we ouder worden. In eerste instantie is het aan ouders en leerkrachten om de rol van ‘dirigent’ te nemen. Langzaamaan dragen ze die rol over aan het kind zelf. Ze leren hen bijvoorbeeld welke denkstappen je moet nemen om een probleem op te lossen. Eerst door te instrueren, daarna door los te laten en het kind zelf tot stappen te laten komen. Maar sommige leerlingen hebben daar meer moeite mee dan anderen. Dan is het zaak een stapje terug te doen en nog even te ondersteunen tot de leerling het zelf kan. In de praktijk hebben we echter vaak de neiging om voor te kauwen omdat dat nu eenmaal sneller gaat. We nemen leerlingen van alles uit handen, waardoor ze het niet zelf zullen leren. Het is niet voor niks dat het voortgezet onderwijs vaak roept dat leerlingen op de basisschool te veel gepamperd worden.

Gun jezelf als leerkracht eens de tijd om een leerling die vastloopt goed te observeren en houd daarbij de executieve functies in gedachten. Welke functies heeft hij of zij nodig om een taak uit te voeren? Wat gaat er goed en waar gaat het mis? Vaak kun je dan best ontdekken waar de moeilijkheid zit. Door dat te zien, kun je hem verder helpen. Niet door eindeloos herhalen of door hem dingen uit handen te nemen, maar door hem echt te leren het zelf te doen.

Lees meer artikelen over executieve functies
De intelligentie voorbij
De meester swipe je niet aan de kant
De rem erop




Dit aanbod sluit goed aan bij dit bericht

Meer weten over dit onderwerp?
Van iets geks naar iets anders

Van iets geks naar iets anders

Leid kinderen op tot creatieve denkers 3 minuten

Lees meer
Vragen naar de onbekende weg

Vragen naar de onbekende weg

verwonderen en uitdagen 4 minuten

Lees meer
De meester swipe je niet aan de kant

De meester swipe je niet aan de kant

Het belang van aandacht in de klas 4 minuten

Lees meer
De rem erop

De rem erop

Inhibitie of impulsbeheersing in de klas 5 minuten

Lees meer
De intelligentie voorbij

De intelligentie voorbij

Het belang van executieve functies 4 minuten

Lees meer
Een kind in al z'n facetten

Een kind in al z'n facetten

Samenwerken voor goed passend onderwijs 3 minuten

Lees meer
Positief digitaal burgerschap

Positief digitaal burgerschap

Blijf met jongeren in gesprek over online gedrag 3 minuten

Lees meer
Breng het onderwijs in beweging

Breng het onderwijs in beweging

door Lenneke Gentle 3 minuten

Lees meer
Leren is geen algoritme

Leren is geen algoritme

ICT als valkuil én inspiratiebron 3 minuten

Lees meer
Samenwerken om het beste uit een kind te halen

Samenwerken om het beste uit een kind te halen

Positieve gedragsbeïnvloeding kun je leren

Lees meer
Kennisopbouw

Kennisopbouw

Videoblog door Marianne Verhallen 3 minuten

Lees meer
Woordenschatontwikkeling

Woordenschatontwikkeling

Videoblog door Marianne Verhallen 5 minuten

Lees meer
Groepsdynamiek

Groepsdynamiek

Videoblog door Ivo Dokman 3 minuten

Lees meer
Emotiemanagement

Emotiemanagement

Videoblog door George Smits 3 minuten

Lees meer
Leren gebeurt waar je de grens opzoekt

Leren gebeurt waar je de grens opzoekt

Provocatieve begeleiding om zelf problemen op te lossen 3 minuten

Lees meer
Een rivier is níet hetzelfde als een kanaal

Een rivier is níet hetzelfde als een kanaal

Beter lezen door lezen met expressie 4 minuten

Lees meer
Samen bewust in een duobaan

Samen bewust in een duobaan

Wind de groep om je vingers 3 minuten

Lees meer
Van complimenten ga je groeien

Van complimenten ga je groeien

Geef ze dat gevoel! 3 minuten

Lees meer
Maatschappelijk gevoelige onderwerpen in de klas

Maatschappelijk gevoelige onderwerpen in de klas

Goed voor de groep én voor jou 4 minuten

Lees meer
Communiceren met pubers?

Communiceren met pubers?

Wees een oen! 4 minuten

Lees meer
Stop de tijd!

Stop de tijd!

Met minutentoetsen doen we jongens tekort 3 minuten

Lees meer
Waarom opleiden voor een vaste baan?

Waarom opleiden voor een vaste baan?

Bereid studenten voor op een toekomst als ondernemen 3 minuten

Lees meer
Lees, hoor en zie de hulpvraag

Lees, hoor en zie de hulpvraag

Herken externaliserend én internaliserend gedrag 3 minuten

Lees meer
Doorzie het spel om de invloed

Doorzie het spel om de invloed

En houd plezier in je werk 3 minuten

Lees meer
De bouwhoek

De bouwhoek

Videoblog door José Hillen 3 minuten

Lees meer
Hechting

Hechting

en de littekens die het soms achterlaat 3 minuten

Lees meer
Traumasensitieve leerkrachten

Traumasensitieve leerkrachten

helpen kinderen verder 2 minuten

Lees meer
Toon alle blogberichten