Herberd Prinsen

24 deelnemers gaven Herberd Prinsen 3,9 sterren

Een docent draagt kennis over. Dat deed hij honderd jaar geleden en dat doet hij nog steeds. Het onderwijsplaatje bleef gelijk, maar de maatschappij veranderde. Leerlingen luisteren met hun gezicht richting het bord naar een docent die een verhaal vertelt. En nog steeds soms vijftig minuten lang en ook wel eens vanaf een podium of van achter de lessenaar. Maar de leerling van nu heeft een coach nodig. Iemand die de dialoog boven de monoloog verkiest.

Er vindt wel een verandering plaats en met name de laatste tien jaar is er een stroomversnelling ontstaan. Gepersonaliseerd onderwijs is een belangrijk thema en veel scholen zoeken naar een goede invulling. Digitaal onderwijs speelt daarbij een rol, maar belangrijker nog is de rol van de docent. Om echt gepersonaliseerd les te geven, zal de docent moeten veranderen in de richting van coach.

“Wat heb jij nodig?”

Een vraag aan de docenten onder ons: waarom geef jij huiswerk? Omdat het zo hoort en omdat leerlingen moeten oefenen, zijn de meest gehoorde antwoorden. Maar is dat zo? Moeten alle leerlingen hetzelfde oefenen? Ook de leerlingen die het allang begrijpen? En wat doe je met het huiswerk? De meeste docenten besteden de eerste tien minuten van de les aan controle en creëren daarmee meteen hun eigen onrust. Er zijn altijd leerlingen die het niet gemaakt hebben en die gaan rebelleren. Het is al niet makkelijk om dertig leerlingen te inspireren, maar op deze manier maak je geen goede start.

De leerling van nu is niet dezelfde als die van honderd jaar geleden. Hij heeft, onder meer door digitale middelen, toegang tot kennis en is prima in staat informatie te verwerven. Hij heeft het verhaal van de docent niet nodig en zal zich er zelfs tegen verzetten. Ordeproblemen zoals we die nu in klassen zien hebben veelal te maken met veranderende leerlingen in een niet veranderend onderwijssysteem. Deze leerlingen hebben een docent nodig die leerdoelen stelt en verschillende werkvormen aanbiedt om ze te behalen. Die docent loopt door de klas, plant uitlegmomenten voor de leerlingen die daar behoefte aan hebben en vraagt ze: “Wat heb jij nodig?”

Een andere attitude

Het Zweedse Kunskapskolan is het ultieme voorbeeld van gepersonaliseerd onderwijs met de docent als coach. Een aantal Nederlandse scholen werkt volgens dit principe, maar dat is niet op alle scholen makkelijk in te voeren. Nederland is ook geen Zweden. Het principe van Kunskapskolan ligt dichterbij de aard van de Zweden, dan bij die van de Nederlandse polderaar. Maar elementen zijn heel goed bruikbaar. En met name de attitude van de docent is daarbij heel belangrijk.

Bij gepersonaliseerd leren hoort een docent die snapt dat hij niet de enige met kennis is en dat de kennis die hij heeft op veel verschillende manieren over te dragen is. Daarbij ligt het eigenaarschap bij de leerling. Hij of zij heeft leerdoelen, bepaalt zelf waar hij meer of minder ondersteuning nodig heeft en vraagt om hulp. De docent beschouwt huiswerk als oefenwerk voor wie het nodig heeft. Controle is niet nodig, de leerling is immers eigenaar en controleert zichzelf.

Niet pamperen, maar coachen

Als coachende docent draag je bij door te vragen of alles goed gaat, of het lukt en door instructie of extra uitleg te geven aan individuele leerlingen of groepjes. De smartphone, voor veel leerlingen belangrijk en in de meeste lessen verboden, kan daar een prima plek in krijgen. Want er is geen enkele manier om sneller informatie te verwerken, dan met de processor in de gemiddelde telefoon. Waarom zou je ze die mogelijkheid ontzeggen? 

De kunst is om leerlingen zo uit te dagen dat ze verleid worden tot leren, en niet afgeleid worden door andere zaken. Ga met ze in gesprek en onderzoek wat die uitdaging is. Zo kom je tot opdrachten die daarbij aansluiten. Bovendien vormen autonomie en eigenaarschap een uitdaging op zich. Het maakt leren veel interessanter dan uitvoeren wat je wordt opgedragen. Als ze ontdekken hoe leuk het is nieuwe dingen te leren, zullen ook beter presteren als student.

Veel Nederlandse docenten pamperen. We kauwen voor, nemen leerlingen aan de hand, laten toetsen overdoen als er een onvoldoende is gehaald… Dat doen we tot ze een jaar of 18 zijn en dan laten we ze los met de boodschap dat ze het vanaf hier zelf moeten doen. Dat getuigt niet van respect. Door te coachen in plaats van te doceren (danwel pamperen), bereid je ze vele malen beter voor op de wereld buiten school. De leerling van nu verdient onderwijs dat bij hem past.




Dit aanbod sluit goed aan bij dit bericht

Meer weten over dit onderwerp?
Van meten naar weten

Van meten naar weten

De strategieën van Wiliam en het creëren van een leercultuur 5 minuten

Lees meer
ICT in de klas

ICT in de klas

Een goed begin is het halve werk 5 minuten

Lees meer
Parels poetsen

Parels poetsen

Over de zijnskant van hoogbegaafdheid 3 minuten

Lees meer
Een volledig beeld van leren

Een volledig beeld van leren

Over beelddenken in een talige wereld 4 minuten

Lees meer
Laat ze groeien

Laat ze groeien

De growth mindset als basis voor leren 4 minuten

Lees meer
Ik ga graag met je in discussie

Ik ga graag met je in discussie

Tot welke groep behoor jij? 4 minuten

Lees meer
Heb oog voor meisjes zoals ik

Heb oog voor meisjes zoals ik

Als docent kun je het verschil maken 3 minuten

Lees meer
Van praktijkprobleem naar congresprogramma

Van praktijkprobleem naar congresprogramma

Een kijkje achter de schermen 2 minuten

Lees meer
Beweging en dans in de kinderopvang

Beweging en dans in de kinderopvang

Tijd voor een bewuste aanpak 2 minuten

Lees meer
Het brein, haal eruit wat erin zit

Het brein, haal eruit wat erin zit

Mindmappen als methode om een leven lang te leren 3

Lees meer
Ze weten zelf wel wat er niet goed gaat

Ze weten zelf wel wat er niet goed gaat

Effectieve leerlingbesprekingen door de leerling erbij te betrekken

Lees meer
Jongens en juffen

Jongens en juffen

Wat elke docent zou moeten weten over jongensgedrag

Lees meer
Spreek jij al schooltaal?

Spreek jij al schooltaal?

Het belang van schooltaal in de onderwijspraktijk

Lees meer
Van iets geks naar iets anders

Van iets geks naar iets anders

Leid kinderen op tot creatieve denkers 3 minuten

Lees meer
Vragen naar de onbekende weg

Vragen naar de onbekende weg

verwonderen en uitdagen 4 minuten

Lees meer
De meester swipe je niet aan de kant

De meester swipe je niet aan de kant

Het belang van aandacht in de klas 4 minuten

Lees meer
De rem erop

De rem erop

Inhibitie of impulsbeheersing in de klas 5 minuten

Lees meer
Leer ze het zelf te doen

Leer ze het zelf te doen

De rol van executieve functies in de klas 3 minuten

Lees meer
De intelligentie voorbij

De intelligentie voorbij

Het belang van executieve functies 4 minuten

Lees meer
Een kind in al z'n facetten

Een kind in al z'n facetten

Samenwerken voor goed passend onderwijs 3 minuten

Lees meer
Positief digitaal burgerschap

Positief digitaal burgerschap

Blijf met jongeren in gesprek over online gedrag 3 minuten

Lees meer
Breng het onderwijs in beweging

Breng het onderwijs in beweging

door Lenneke Gentle 3 minuten

Lees meer
Leren is geen algoritme

Leren is geen algoritme

ICT als valkuil én inspiratiebron 3 minuten

Lees meer
Samenwerken om het beste uit een kind te halen

Samenwerken om het beste uit een kind te halen

Positieve gedragsbeïnvloeding kun je leren

Lees meer
Kennisopbouw

Kennisopbouw

Videoblog door Marianne Verhallen 3 minuten

Lees meer
Woordenschatontwikkeling

Woordenschatontwikkeling

Videoblog door Marianne Verhallen 5 minuten

Lees meer
Groepsdynamiek

Groepsdynamiek

Videoblog door Ivo Dokman 3 minuten

Lees meer
Emotiemanagement

Emotiemanagement

Videoblog door George Smits 3 minuten

Lees meer
Leren gebeurt waar je de grens opzoekt

Leren gebeurt waar je de grens opzoekt

Provocatieve begeleiding om zelf problemen op te lossen 3 minuten

Lees meer
Een rivier is níet hetzelfde als een kanaal

Een rivier is níet hetzelfde als een kanaal

Beter lezen door lezen met expressie 4 minuten

Lees meer
Samen bewust in een duobaan

Samen bewust in een duobaan

Wind de groep om je vingers 3 minuten

Lees meer
Van complimenten ga je groeien

Van complimenten ga je groeien

Geef ze dat gevoel! 3 minuten

Lees meer
Maatschappelijk gevoelige onderwerpen in de klas

Maatschappelijk gevoelige onderwerpen in de klas

Goed voor de groep én voor jou 4 minuten

Lees meer
Communiceren met pubers?

Communiceren met pubers?

Wees een oen! 4 minuten

Lees meer
Stop de tijd!

Stop de tijd!

Met minutentoetsen doen we jongens tekort 3 minuten

Lees meer
Waarom opleiden voor een vaste baan?

Waarom opleiden voor een vaste baan?

Bereid studenten voor op een toekomst als ondernemen 3 minuten

Lees meer
Lees, hoor en zie de hulpvraag

Lees, hoor en zie de hulpvraag

Herken externaliserend én internaliserend gedrag 3 minuten

Lees meer
Doorzie het spel om de invloed

Doorzie het spel om de invloed

En houd plezier in je werk 3 minuten

Lees meer
De bouwhoek

De bouwhoek

Videoblog door José Hillen 3 minuten

Lees meer
Hechting

Hechting

en de littekens die het soms achterlaat 3 minuten

Lees meer
Traumasensitieve leerkrachten

Traumasensitieve leerkrachten

helpen kinderen verder 2 minuten

Lees meer
Toon alle blogberichten