Nieuwe kerndoelen primair onderwijs

Voor het primair onderwijs zijn 40 nieuwe kerndoelen ontwikkeld. Ze geven duidelijker aan welke kennis, vaardigheden en ervaringen leerlingen tijdens hun basisschooltijd moeten opdoen. De eerste nieuwe kerndoelen zijn inmiddels van kracht: sinds augustus 2026 gelden de nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen en wiskunde.

Maar wat betekent dat voor jouw basisschool? Moeten leerlijnen worden aangepast? Zijn nieuwe methodes nodig? En waar begin je als team? Op deze pagina vertalen we de nieuwe kerndoelen naar de praktijk van het primair onderwijs.

De officiële kerndoelen vind je bij SLO. Op deze pagina leggen we uit wat ze betekenen voor de onderwijspraktijk.

Kerndoelen in het PO

Kerndoelen vormen de landelijke basis voor het curriculum van de basisschool. Ze beschrijven wat leerlingen gedurende hun schooltijd moeten leren, maar schrijven niet voor hoe een school dat onderwijs precies moet organiseren.

De nieuwe kerndoelen zijn concreter dan de kerndoelen uit 2006. Ze geven scholen daardoor meer houvast bij de vraag welke inhoud in het onderwijs aan bod moet komen.

Voor het primair onderwijs zijn in totaal 40 nieuwe kerndoelen ontwikkeld, verdeeld over negen leergebieden:

Bij moderne vreemde talen gaat het in het primair onderwijs om Engels. In het voortgezet onderwijs wordt dit leergebied breder en komen, afhankelijk van schoolsoort en onderwijsaanbod, ook andere moderne vreemde talen in beeld.

De indeling en formulering verschillen behoorlijk van de oude kerndoelen. Wil je eerst begrijpen wat er precies veranderd is? Bekijk dan de verschillen tussen de oude en nieuwe kerndoelen.

Wat geldt al?

De invoering gebeurt in fases. Sinds 1 augustus 2026 zijn de nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen en wiskunde in werking getreden.

Bij Nederlands gaat het onder andere om lezen, schrijven, mondelinge taalvaardigheid, taal en literatuur. Taalontwikkeling wordt daarbij niet alleen binnen Nederlands bekeken: leerlingen gebruiken en ontwikkelen taal ook in andere leergebieden.

Bij rekenen en wiskunde blijven kennis en rekenvaardigheid belangrijk, maar leerlingen leren hun reken-wiskundige kennis ook gebruiken om situaties te begrijpen, problemen op te lossen en te redeneren.

De overige leergebieden volgen later. Op de pagina over de invoering van de nieuwe kerndoelen houden we de actuele planning en het overgangsrecht bij.

Wat verandert er?

De komst van nieuwe kerndoelen betekent niet dat het onderwijs op de basisschool volledig op de schop moet. Veel van wat scholen nu al doen, blijft relevant. Het verschil zit vooral in de duidelijkheid van het landelijke kader: de nieuwe kerndoelen maken concreter welke kennis, vaardigheden en ervaringen in het onderwijs terug moeten komen.

Meer samenhang
De nieuwe kerndoelen maken ook beter zichtbaar waar leergebieden elkaar raken. Taal speelt bijvoorbeeld een belangrijke rol bij mens en maatschappij en mens en natuur. Digitale vaardigheden kunnen binnen verschillende leergebieden worden toegepast en onderwerpen als gezondheid, democratie en duurzaamheid hebben raakvlakken met meerdere delen van het curriculum.

Dat betekent niet dat alles geïntegreerd moet worden aangeboden. Een school kan zelf bepalen hoe het onderwijs wordt georganiseerd. Wel is het zinvol om als team te onderzoeken waar inhoudelijke verbindingen logisch zijn en waar juist een duidelijke leerlijn binnen één leergebied nodig is.

Nieuwe en herkenbaardere accenten
Vooral digitale geletterdheid en burgerschap krijgen een duidelijke positie. Ook de vernieuwde kerndoelen voor bijvoorbeeld mens en maatschappij en mens en natuur maken concreter welke kennis en vaardigheden leerlingen opbouwen.

Van doel naar leerlijn

Een belangrijk punt is dat kerndoelen niet per groep voorschrijven wat een leerling moet leren. Er staat dus niet in de kerndoelen welke inhoud in groep 4, groep 6 of groep 8 behandeld moet worden.

De school maakt zelf de vertaalslag van de landelijke kerndoelen naar een doorgaande leerlijn door de basisschool. Daarbij zijn vragen relevant als:

waar beginnen we met een bepaald onderwerp?
hoe bouwen kennis en vaardigheden zich door de groepen heen op?
welke doelen komen in meerdere leerjaren terug?
hoe sluiten onderbouw, middenbouw en bovenbouw op elkaar aan?
waar zitten hiaten of onnodige herhalingen?

De nieuwe kerndoelen zijn daarom niet alleen iets om per groep te bekijken. Juist de doorgaande lijn door de school verdient aandacht.

Die lijn stopt bovendien niet na groep 8. De kerndoelen zijn zo ontwikkeld dat er meer samenhang ontstaat tussen het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

De kerndoelen voor het primair onderwijs zijn ook relevant voor een deel van de leerlingen in het speciaal onderwijs. Voor andere leerlingen in het SO worden functionele kerndoelen gebruikt, die aansluiten bij hun onderwijsbehoeften en verwachte uitstroom.

Methodes en materialen

Een logische vraag is of scholen door de nieuwe kerndoelen nieuwe methodes moeten aanschaffen. Dat is niet automatisch het geval.

Een methode is niet het curriculum. Een methode is een hulpmiddel waarmee je aan kerndoelen kunt werken. De school blijft zelf verantwoordelijk voor het totale onderwijsaanbod.

Begin daarom niet bij de vraag welke nieuwe methode hebben we nodig?, maar bij de vraag in hoeverre sluit ons huidige onderwijs aan op de nieuwe kerndoelen?

Bekijk daarbij het volledige aanbod: methodes, eigen lessen, teksten, projecten, thema's, activiteiten en andere materialen. Pas wanneer duidelijk is waar verschillen of hiaten zitten, kun je bepalen wat nodig is.

Soms vraagt dat om nieuw materiaal of een andere methode. Het kan net zo goed betekenen dat een bestaande leerlijn wordt aangescherpt, bepaalde inhoud wordt toegevoegd of materialen anders worden ingezet.

Aan de slag

De invoering hoeft geen groot project te worden waarbij het hele curriculum in één keer opnieuw wordt ontworpen. Een basisschool kan de overstap stap voor stap maken.

1. Begin met wat al geldt
Start met Nederlands en rekenen en wiskunde. De nieuwe kerndoelen voor deze leergebieden zijn sinds augustus 2026 in werking.

2. Breng het huidige onderwijs in kaart
Leg de nieuwe doelen naast wat je al doet. Welke doelen zijn goed herkenbaar en waar is de aansluiting minder duidelijk?

3. Bekijk de doorgaande lijn
Kijk niet alleen naar afzonderlijke groepen, maar naar de opbouw van kennis en vaardigheden gedurende de hele basisschoolperiode.

4. Bepaal wat ontwikkeling vraagt
Kijk naar materialen én naar het team. Nieuwe of aangescherpte doelen kunnen ook vragen om andere kennis, vaardigheden of samenwerking binnen de school.

5. Stel prioriteiten
Niet alles hoeft tegelijk. Gebruik de overgangsperiode om per leergebied te bepalen wat nodig is en wanneer je ermee aan de slag gaat.

Daarbij hebben verschillende collega's een eigen rol. Leerkrachten maken de vertaling naar de dagelijkse lespraktijk. Intern begeleiders en kwaliteitscoördinatoren kunnen helpen bij het bewaken van doorgaande lijnen en kwaliteit. Schoolleiders zorgen voor prioritering, organisatie en de ontwikkeling van het team.

De invoering van de nieuwe kerndoelen is daarmee uiteindelijk een gezamenlijk curriculumvraagstuk, niet alleen een opdracht voor taal- of rekencoördinatoren.

Veelgestelde vragen

Hoeveel nieuwe kerndoelen zijn er voor het primair onderwijs?
Voor het primair onderwijs zijn 40 nieuwe kerndoelen ontwikkeld, verdeeld over negen leergebieden.

Gelden de nieuwe kerndoelen voor alle groepen van de basisschool?
De kerndoelen gelden voor het onderwijs gedurende de basisschoolperiode. Ze schrijven niet per afzonderlijke groep voor welke leerstof behandeld moet worden. De school vertaalt de doelen zelf naar een doorgaande leerlijn.

Welke nieuwe kerndoelen gelden nu al?
Sinds 1 augustus 2026 zijn de nieuwe kerndoelen voor Nederlands en rekenen en wiskunde in werking. De overige leergebieden volgen gefaseerd.

Moet onze basisschool nieuwe methodes aanschaffen?
Niet automatisch. Vergelijk eerst de nieuwe kerndoelen met het huidige onderwijsaanbod. Daarna kun je bepalen of bestaande methodes en materialen voldoende aansluiten of dat aanpassingen nodig zijn.

Moeten we alle nieuwe kerndoelen tegelijk invoeren?
Nee. Tijdens de overgangsperiode kunnen scholen per leergebied overstappen. Daardoor kan de invoering over meerdere schooljaren worden verdeeld.

Wanneer moet onze basisschool volledig zijn overgestapt?
Vanaf augustus 2031 moeten scholen volledig volgens de nieuwe kerndoelen werken. Bekijk voor de tussenliggende stappen de planning voor de invoering van de nieuwe kerndoelen.

Verder lezen

Voor de officiële formuleringen en documenten kun je terecht bij SLO.